BELAĞANİ
“Bana ulaştı” demektir.
Hadis imamlarının kendilerine ulaşmış bulunan hadisleri veya daha umumi olarak
haberleri, isnadını zikretmeksizin rivayetlerinde kullandıkları eda
lafızlarmdandır. Böyle belağanî gibi lafızlarla isnad söylenmeden rivayet
edilen hadislere belâğât denir.
Belağanî lafzıyla
rivayete misal vermek gerekirse şu rivayet üzerinde durulabilir:
“Mâlik'ten rivayet
edilmiştir, demiştir ki, “Bize ulaştığına göre Abdullah b. Ömer, oğlu
Ubeyduîlah'ın seferde nafile namaz kıldığını görürdü de bir şey demezdi.”114
Birinci ve ikinci hicri
asırlarda yaşamış bazı hadis imamlarının belağanî, belağanâ gibi lafızlarla
isnadsız olarak rivayet ettikleri hadisler, aynı zamanda başka tanklardan
mevsul olarak da rivayet edilmişlerdir. İmam Mâlik'in ilk sahih hadis kitabı
sayılan el-Muvatta'ında bu şekilde rivayet edilen 61 hadis vardır. Dördü hariç
diğerleri mevsuldür.
İbnu's-Salâh'ın
kaydettiğine göre Ebu Nasr es-Siczî, bir ravinin belağanî kullanarak isnadsız
rivayet ettiği hadisin mu1 dal olduğunu ileri sürmüştür. 116Anlaşıldığına göre
bu gibi lafızlarla isnad söylemeden hadis rivayet edilmesi bazı muhaddislerce
hoş karşılanmamıştır.